Expeditie Solala – Nachtzwaluwen met mistnetten en genetkatten…

ExpeditionSolala-1049Het is ongeveer een jaar geleden dat we naar Ethiopië zijn geweest om op zoek te gaan naar de onbekende Nechisar nachtzwaluw. Omdat nachtzwaluwen (en de meeste andere vogelsoorten) aangetrokken worden door de zang van hun soortgenoten, hingen we tegen valavond op de vlaktes geregeld mistnetten op. Deze netten zijn zo fijn en dun dat vogels ze amper kunnen opmerken. Naast het mistnet plaatsten we geluidsapparatuur die dan de zang afspeelde.

Eenmaal de zang opstond, was het een kwestie van wachten totdat een nachtzwaluw zich vastvloog in de opgespannen netten. Vloog een dier zich vast, dan werd hij voorzichtig uit de netten geprutst en kon het meetwerk beginnen. Ongeveer alle mogelijke afmetingen werden genomen: vleugellengte, afmetingen van de witte vleugelpatronen, poot- en teenlengtes, staartlengte,…

Er bestaat wel een determinatiewerk over de Afrikaanse nachtzwaluwsoorten, maar dit werk is vooral gebaseerd op het meten van balgen (opgezette, dode dieren). Opgezette dieren zien er niet altijd even waarheidsgetrouw uit en door het opzetten zelf kunnen er heel wat onnauwkeurigheden optreden. Nu we met levende dieren konden werken was het dan ook erg belangrijk het meten zo nauwkeurig mogelijk te doen. Voor we de dieren terug vrijlieten werden dan ook nog enkele detailfoto’s genomen, trokken we wat veertjes om zo een DNA-staal te verkrijgen en kreeg de vogel een wetenschappelijke ring.

Genetkat op trailcambeeldWanneer we terugreden naar het kamp probeerden we natuurlijk ook nog altijd wat extra diersoorten mee te pikken, en één van de meest waargenomen soorten was de genetkat. Ondanks de naam is dit geen kat, maar hij behoort tot de civetkatachtigen, een familie met heel wat andere genetkat- en civetkatsoorten. Je kan ze zo een beetje vergelijken met onze steenmarters: het zijn in principe roofdieren, maar lusten even graag gevallen fruit of insecten. Hieronder zie je enkele filmbeelden van een genetkat.

Door hieronder je mailadres in te geven, blijf je op de hoogte van verdere blogposts!

(foto’s in deze post zijn van Ruben Evens, ik hield het zelf bij filmen 🙂 )

 

 

 

Luie das met jeuk…

Enkele dagen geleden was ik nog een keer naar de dassen in de Voerstreek geweest. Het was al redelijk laat, ongeveer 22u30, toen ik aan de burcht toekwam, en rond dit uur zijn de dassen dan al een tijdje op pad om naar voedsel te zoeken.

Rustende das...

Geregeld komen de dassen echter terug naar de burcht, dus stelde ik mij op een tiental meter van de burcht op met mijn camera in de aanslag. Het was volledig donker en het infrarood licht van de camera had ik uitstaan. Zo moest ik geen batterijen verspillen, omdat je de dassen nu toch vooral opmerkt door het geluid van het geritsel tussen de gevallen bladeren.

Na een half uur wachten had ik nog niets gehoord, dus zette ik toch even het infrarood licht van de camera op en keek via het schermpje van de camera wat rond. Plots ontdekte ik vlak naast mij, op een meter of 4, een das die lui met zijn buik en hoofd op de grond lag te rusten! Hij sliep aan één van de vele burchtingangen, en door de permanente activiteit van het in- en uitgaan liggen hier natuurlijk geen bladeren, waardoor ik niets had gehoord toen de das zijn burcht verliet.

Heel zachtjes klikte ik de camera terug vast op het statief, en kon enkele leuke beelden maken van de rustende das. Iets later werd hij wakker, en begon zichzelf uitgebreid te vlooien. Na een dag in zijn burcht zit de vacht vaak vol met stukjes aarde, of soms ook vlooien en mijten, waardoor vlooipartijen zoals deze erg belangrijk zijn.

Na een kwartiertje uitgebreid krabben zocht hij terug de beschutting van de burcht op. Ik wandelde ook langzaam terug, en kon op de korte wandeling naar de auto nog een vijftal andere dassen zien. Ook een vos liet zich heel even bekijken, en een rans- en kerkuil zochten naar muizen in een wegberm. Altijd vol leven, de Voerstreek!

Monniksparkieten in Brussel…

Een koppel monniksparkieten is altijd druk in de weer...

Een koppel monniksparkieten is altijd druk in de weer…

In het verleden heb ik nog al eens gepost over de Brusselse parkieten. Het zijn en blijven exoten, maar ik vind en blijf ze geweldig vinden. De meest voorkomende en ongetwijfeld bekendste parkieten zijn de halsbandparkieten, maar daarnaast leven er ook een aantal grote alexanderparkieten én ook nog enkele kolonies monniksparkieten. Deze laatste, oorspronkelijk afkomstig van Argentinië en Brazilië, maken zelf grote gemeenschappelijke nesten maken, met in elk nest verschillende “kamertjes”, één kamertje per koppel. Het zijn de enige parkieten die dit doen, maar zoals altijd heeft dit een reden. In hun thuisbasis in Zuid-Amerika bevolken ze de zogenaamde “pampas“. Dit zijn enorme vruchtbare grasvlaktes, maar op die grasvlaktes staan geen bomen met boomholtes waarin ze zoals de meeste andere parkietensoorten hun nest in kunnen maken. De evolutie heeft ervoor gezorgd dat ze dan de weinige hogere plekken die er dan wél zijn, ten volle benutten door het maken van die nesten. Monniksparkieten zoeken daarom ook veel vaker hun voedsel op de grond dan andere parkietensoorten.

Aan hun bouwsels is heel wat knutselwerk, dus zijn ze altijd leuk om te bekijken wanneer ze met de takjes in de weer zijn.

De monniksparkieten zijn in Brussel lang niet zo verspreid als de halsbanden, maar in een klein parkje in Ukkel (niet meer dan een stukje groen op het kruispunt van enkele drukke banen) staan enkele hoge bomen waar in enkele grote nesten te vinden zijn. Tot vorig jaar hadden de vogels ook nesten rond de lantaarnpalen gemaakt, maar om schade te voorkomen én om een poging te doen de populatie wat in te perken, zijn deze vorig jaar vernield.

Bij aankomst aan het parkje kon ik er niet naast kijken. Nu er geen bladeren aan de bomen meer hangen, vielen de enorme takkenconstructies erg op. De nesten kunnen tot 200kg zwaar en enorm groot worden! Net als de halsbanden hoor je de monniksparkieten eerder dan je ze ziet. Een twintigtal vogels zaten verspreid in de bomen, en sommigen waren druk bezig met de constructie van hun nest. Leuk om te bekijken, leuk om te filmen! De nesten worden trouwens niet alleen gebruikt om te broeden. Terwijl de Brusselse halsband- en alexanderparkieten tegen de avond verzamelen in enkele gemeenschappelijke slaapplaatsen verspreid over Brussel, blijven de monniksparkieten ’s nachts in hun nest. Hier is het veilig!

In principe zou deze soort moeilijk onze winters kunnen overleven, maar er wordt natuurlijk erg veel in tuinen bijgevoederd en hier profiteren de parkieten van. Mijn bedoeling is om nog eens terug te gaan in het broedseizoen, wanneer pa en ma druk in de weer zijn om hun jongen groot te brengen…

Je kan hiernaast of hieronder je mailadres ingeven, zodat je op de hoogte gehouden wordt van nieuwe berichten op deze blog.

 

Expedition solala – Raaf gevangen!

In Ethiopië was het de bedoeling om zoveel mogelijk dieren te observeren en, als het enigszins kon, ook DNA-stalen te verzamelen. Kleine vogels konden we vangen met mistnetten, maar voor de grotere vogels bouwden we een zelfgemaakte val. Op de lokale markt sprokkelden we al het nodige materiaal bij elkaar. Alleen al dit was een hele opgave. Gaas, nagels, planken, een hamer,… we moesten het allemaal zien te vinden in een wirwar van kleine winkeltjes, en uiteraard wilde iedereen wel iéts verkopen aan een groepje blanken.

Uiteindelijk, met de hulp van onze chauffeur Messay lukte het ons om alles te verzamelen, en konden de constructiewerken beginnen. Eddy’s verleden als bouwvakker kwam weeral goed van pas, en met het verzamelde materiaal, aangevuld met enkele droge takken, knutselde hij een goed werkende val in mekaar. De val was ongeveer 1m x 1m, en de bovenkant staat open. Landt de vogel in de val, dan klapt de bovenkant dicht. Zo gezegd, zo gedaan, en de val werd in het basiskamp op een open stukje klaargezet. Stiekem hoopten we een gier te kunnen vangen, en als lokaas gebruikten we wat slachtafval.

Slachtafval halen voor onze life-trap

Slachtafval halen voor onze life-trap

Héél lang moesten we niet wachten. In de hoge bomen rond het kamp vloog geregeld een koppeltje waaierstaartraven rond. Deze soort is een van de kleinere ravensoorten, ongeveer zo groot als een kraai. Net als bijna alle andere kraaiachtigen zijn het opportunisten, en al vanaf het moment dat we onze val opstelden, zagen we ze geïnteresseerd loeren naar het aas in de val. Al snel dook een vogel naar beneden, huppelde eventjes rond de kooi, sprong dan op de rand van de kooi, om vervolgens mooi, zoals gepland, in de val te springen. Onmiddellijk klapte de bovenkant dicht en zat de vogel gevangen! Met een spurtje liepen we naar de vogel en haalden hem voorzichtig uit de kooi. We namen enkele vleugelmaten, trokken wat veren voor het DNA en knipten een klein stukje staartpen af, zodat de vogel vanop afstand te herkennen zou blijven. Vervolgens lieten we de vogel terug vrij. Al snel vloog hij terug naar zijn partner, en gedurende de rest van de expeditie konden we “onze” raaf nog geregeld rond het kamp zien vliegen. Al bleef hij wel weg van onze val…

Hieronder kan je een filmpje zien. Bedankt weeral aan Geert Palmaerts voor de voice-over!

Uiteraard hoopten we op meer. In het kamp was het niet open genoeg voor gieren om te landen, dus herplaatsten we de val naar een meer open terrein in de savanne. Het slachtafval plaatsten we goed in het zicht, en vanaf dan was het wachten. Ook nu weer moesten we niet lang wachten, want twee oorgieren circelden al snel boven de kooi.  Helaas landden ze net naast de kooi, maar in de val zelf durfden ze niet gaan. Waarschijnlijk was de kooi te klein. Maar hoedanook, wel indrukwekkend om deze enorme vogels van dichtbij te kunnen zien!

De dag erna was het de bedoeling om opnieuw een poging te wagen, maar de val lag in stukken vaneen, en het aas lag verspreid over de vlakte… Overal in het zand hand- en pootafdrukken van de kleine, maar sterke daders: bavianen!

De meeste aandacht ging natuurlijk uit naar nachtzwaluwen. In een volgende blog laten we zien hoe we de baltsroep van mannetjes nachtzwaluwen richting de mistnetten lokken. Om op de hoogte te blijven kan je hieronder of hiernaast je mailadres ingeven.