Wasberen in Nederland en België…

Echte opportunisten...

Echte opportunisten…

De laatste dagen zijn er in de Nederlandse pers heel wat berichten verschenen over een invasie van wasberen in Nederland. Aanleiding hiervan was de vangst van een wasbeer in Nederland in een vangkooi. . Hoewel ik altijd voorzichtig ben met woorden als “invasie”, of een “overspoeling van wasberen” is het natuurlijk wel een feit dat de wasberen aan een opmars bezig zijn. In Nederland zitten er waarschijnlijk nog niet zoveel, hoewel we toch al vrij lang weten dat ze ook daar al een tijdje in het wild voorkomen, maar bij ons in België komen ze toch wat meer voor, vooral dan in de Ardennen.

Een interview dat ik gaf over wilde wasberen in Europa

De eerste wasbeer die ik daar zag, was enkele jaren geleden toen ik met vrienden ’s nachts ging spotlighten. Plots zagen we hoog in een boom twee oogjes reflecteren, en na even checken met de verrekijker bleek het om een wasbeer te gaan. Om te weten of het ging om een toevallig exemplaar, of dat het dier daar zijn territorium had, hing ik aan de oever van het riviertje dat er stroomde een trailcam, en inderdaad, elke dag passeerde de wasbeer mijn camera. Op een gegeven moment zag ik er zelfs twee in beeld, maar hoewel ik de camera er een jaar had laten hangen heb ik nooit jongen gezien.

Rustende wasbeer...

Rustende wasbeer…

Dat ze zich wel voortplanten, blijkt uit het feit dat ik ondertussen op elke camera die ik ooit aan een riviertje in de Ardennen heb gehangen, wel al eens een wasbeer voor de lens heb gekregen. Twee weken geleden ben ik trouwens nog post gaan vatten in mijn schuiltent op het terras van mensen die dagelijks een moederwasbeer met 3 jongen op hun terras op bezoek hadden. Elke dag deden ze zich tegoed aan het katteneten, behalve natuurlijk de nacht dat ik samen met Gina, in de schuiltent zat! Ook voor Dieren in Nesten zijn we enkele jaren geleden naar Poupehan gegaan. Op de camping van dit Luxemburgs dorpje aan de oevers van de Semois kwamen elke dag wasberen het eten van de vogel-voedertafel stelen. Een tijdje geleden heb ik bij het filmen van dassen ook nog de eerste Limburgse wasbeer kunnen filmen in de Voerstreek.

Het is dus ondertussen wel duidelijk dat wasberen zich gesetteld hebben in de Ardennen. Of we hier blij mee moeten zijn durf ik niet te zeggen. Het zijn dieren die hier eigenlijk niet thuishoren, en of en welke schade ze eventueel kunnen toebrengen aan onze eigen inheemse fauna zal onderzoek moeten uitwijzen. De in Nederland gevangen wasbeer zit ondertussen nog bij ons in het Natuurhulpcentrum. Ofwel gaat hij naar een dierentuin, maar het kan ook goed zijn dat we hem gaan zenderen en terug vrijlaten. Op die manier kunnen onderzoekers nagaan hoe de dieren zich bewegen, welke afstanden ze afleggen, waar ze voedsel zoeken,… Allemaal zeer interessante gegevens.

 

De eerste Limburgse wasbeer, gefilmd in de Voerstreek in 2012

De wasberen die zich bij ons bevinden, zijn trouwens afkomstig van Duitsland. Hier werden in West-Duitsland, in Edersee, op vraag van een rijke landeigenaar in de jaren ’30 enkele dieren vrijgelaten. Tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn er door de bombardementen pelskwekerijen vernield waardoor een aantal wasberen konden ontsnappen, en hier en daar zijn in de loop der jaren ongetwijfeld nog wat wasberen bij particulieren ontsnapt die ze als huisdier hielden (met hun echte handjes, gecombineerd met hun intelligentie, kunnen ze nogal snel ontsnappen…). Het klimaat in West-Europa is gelijkaardig aan dat van Noord-Amerika, en ook voedsel was geen probleem. Langzaamaan begon de populatie te groeien, en naar schatting zouden er in Duitsland ondertussen een miljoen wasberen te vinden zijn! Deze kennen geen grenzen, en de Belgische en Nederlandse grenzen zijn ondertussen dus ook overschreden. Kassel wordt trouwens de wasberenhoofdstad van Europa genoemd. Ik ben er al twee keer geweest om naar de wasberen te gaan zoeken, en elk huis daar heeft bescherming rond de regenpijpen om te voorkomen dat wasberen hun intrek nemen op zolders, met alle gevolgen vandien.

Zo een vaart loopt het op de meeste plekken gelukkig nog niet. Een ware klopjacht houden op wasberen heeft volgens mij niet veel zin. Hier en daar kunnen we misschien proberen te verspreiding wat in te perken, maar wasberen zitten hier nu, en we zullen ze waarschijnlijk niet wegkrijgen. Belangrijk is daarom goed onderzoek, zodat we op termijn weten of en wat de impact zal zijn, en hoe we dit eventueel kunnen voorkomen.

Hieronder enkele losse beelden van de wasberen in Kassel:

Wil je op de hoogte blijven van verdere posts en filmpjes op deze blog, vul dan rechts van dit artikel je mailadres in.

Topnatuur in Limburg: Ringslangen in Maaseik…

RingslangEen slangenland is België zeker en vast niet, maar toch kruipen er bij ons 3 geweldige soorten rond: de onopvallende gladde slang die vaak in de heide te vinden is, de giftige adder die je in Vlaanderen enkel in een aantal Antwerpse gebieden moet gaan zoeken, en tenslotte de ringslang. Van deze laatste soort zijn er de laatste tijd in Limburg een aantal nieuwe populaties ontdekt. Peter Engelen, al jaren gepassioneerd door onze inheemse herpetofauna, heeft zowat alle nieuwe populaties zelf ontdekt, en met hem ging ik deze week een kijkje nemen in een natuurgebied in Maaseik, waar vorig jaar voor de eerste keer een ringslang werd waargenomen, en dit jaar al werd het eerste broedgeval in Limburg hier vastgelegd!

Toen er in dit gebied vorig jaar voor de eerste keer een ringslang werd gezien, werden onmiddellijk drie broedhopen aangelegd. Broedhopen zijn stapels plantaardig materiaal, en middenin de broedhopen kan het door het rottingsproces van het plantaardig materiaal erg warm worden. Van deze warmte maakt het ringslangvrouwtje gebruik om haar eieren te laten uitbroeden.  Gedurende 6-8 weken moeten de eieren een temperatuur hebben van 28-30 graden, én ze moeten voldoende vochtig zijn. Een broedhoop moet dus wel aan een aantal belangrijke kenmerken voldoen. Een te kleine hoop droogt bijvoorbeeld te snel uit, en om te kijken welke broedhopen het meest ideaal zijn, werd elke broedhoop iets anders gemaakt. Wat niemand had verwacht, maar iedereen had gehoopt, was uitgekomen: dit jaar al waren de eerste jonge ringslangen te vinden! Minstens 30 ringslangbabys werden in de broedhoop geboren.

Fantastisch eigenlijk hoe snel natuurvriendelijke ingrepen hun effect hebben, en het toont aan dat mensen die kennis van zaken hebben, geweldige dingen kunnen verwezenlijken, zelfs op zeer korte termijn. Ik had het geluk enkele jonge ringslangen te kunnen bekijken. Eéntje was zelfs net geboren en had nog melkachtige oogjes, het teken dat de vervelling gaat beginnen. Peter vond ook nog twee grotere volwassen dieren.

Ringslangen zijn trouwens absoluut ongevaarlijk en bijten niet. Het enige “ongemak” dat ze kunnen veroorzaken vormt hun geur. Wanneer ze zich bedreigd voelen, scheiden ze een vieze geur af, en houden ze zich dood. Door dit afweermechanisme verliest het roofdier hopelijk zijn interesse in de slang, en kan de slang snel terug wegkruipen als het roofdier weg is.

Op steeds meer plekken worden ringslangen gevonden, en ik hoop dat hun populatie de volgende jaren nog veel sterker gaat uitbreiden. Het eerste broedgeval in Limburg geeft alleszinds aan dat ze op de goede weg zijn!

Ik heb hierover een kleine reportage gemaakt, deze kan je hieronder terugvinden:

Indien je op de hoogte gehouden wil worden van volgende filmpjes en blog-posts kan je je mailadres rechts van dit artikel invullen.

Natuurhulpcentrum: Operatie van een buizerd

Deze week heb ik een filmpje gemaakt van de operatie van een buizerd die werd binnengebracht in het Natuurhulpcentrum. Het dier werd langs een drukke baan gevonden en bleek een gebroken dijbeen te hebben, waarschijnlijk werd hij slachtoffer van het verkeer. Onze dierenarts, Stef Michels (DAC Assist), heeft in de loop der jaren heel wat ervaring opgedaan met het opereren van roofvogels, en het lukte hem ook dit keer om deze operatie succesvol te beëindigen. Door beide beenderhelften werden pinnen aangebracht, die met elkaar verbonden werden om zo alles te stabiliseren. Als alles meezit mogen die pinnen er binnen enkele weken uit, en is het alleen nog een kwestie van spieren trainen vooraleer de vogel zijn poot weer normaal kan gebruiken. Hieronder kan je het filmpje zien.

Het gebeurt wel vaker dat buizerds in aanraking komen met het verkeer. Langs de weg is namelijk vaak aas te vinden, en daar profiteren ze van. Maar het zijn niet alleen aaseters. Ook kleine knaagdieren tot de grootte van een konijn, of vogels, reptielen, regenwormen, insecten,… staan allemaal op hun menu. Je moet er zeker eens op letten, heel vaak zie je ze in de velden op de grond zitten, op zoek naar regenwormen.

Prooien bejagen ze via “standjacht”. Dit wil zeggen dat ze ergens vanaf een paaltje of tak de omgeving geduldig in de gaten houden. Merken ze een mogelijke prooi op, dan vliegt de buizerd er in een glijvlucht naartoe om dan toe te slaan. Dus ook al eten buizerds vaak aas, toch is het belangrijk dat beide poten goed functioneren.

Buizerd op weidepaal

Typisch beeld van een buizerd op een weidepaal langs de weg…

Maandelijkse blog in Roots magazine!

RootsVeel tijdschriften die over onze eigen inheemse natuur gaan zijn er niet, maar Roots magazine is een maandblad dat bijna uitsluitend gaat over de Europese natuurpracht. Ik was dan ook erg verheugd toen ik een tijdje geleden de vraag kreeg om een maandelijkse blog te schrijven voor de blogsite van dit geweldig magazine! De blog gaat vooral gaan over het filmen van dieren, en alles wat erbij komt kijken. Deze week staat mijn eerste bijdrage online, je kan hem hier terugvinden: https://natuurbloggers.wordpress.com/2015/08/31/nieuwe-blogreeks-door-de-ogen-van-een-natuurfilmer/.

Hij gaat over de fantastische avonden in de Voerstreek toen de dassen zich dagelijks tegoed deden aan de vallende peren. Het filmpje hiervan vind je op deze blog ook terug (Artikel “Dassen en eten…”). Dit filmpje is trouwens geselecteerd voor het Natuurfilmfestival van Namen, iets waar ik heel blij, maar ook wel een beetje trots op ben! Hierover later meer…

Een das brengt een peer naar de burcht

Een das brengt een peer naar de burcht