Expedition Solala – Wevers vangen in Ethiopië!

 

Kleine textorwevers in mistnetToen we in januari in Ethiopië waren om een grondige inventarisatie te maken van alles wat er leeft in het Nechisar National Park, gebruikten we natuurlijk ook mistnetten om vogels te vangen. Enerzijds puur om te kijken welke soorten we konden vinden, maar anderzijds ook met de bedoeling de gevangen vogels te kunnen ringen in de hoop er ooit nog iets van te horen te krijgen en zo bij te leren over de leeftijd, migratie,… van de vogels.

Vlakbij ons basiskamp waren de hot-springs. Dit zijn natuurlijke warmwaterbronnen waar de lokale bevolking zich dagelijks kwam wassen. Wij probeerden dit ook, maar het water was voor ons véél te heet om zomaar onder te gaan staan zoals de locals dit denden. We vulden daarom elke dag lege flessen met het bronwater, en dit water konden we dan achteraf gebruiken om onszelf of onze kleren te wassen. Wat ons echter vooral interesseerde, waren de rietkragen rondom het vochtige brongebied.

In een vochtig deel van een droog gebied als Nechisar is altijd heel wat leven te vinden, en in de rietkragen rond het moerasgebied van de hot-springs kwamen elke dag duizenden kleine textorwevers (Ploceus intermedius) slapen. Net voor zonsondergang zagen we van overal kleine groepjes arriveren, die de veiligheid van de dichte rietkragen opzochten om te ontsnappen aan nachtelijke roofdieren. Op een avond trokken we naar daar om een poging te wagen een aantal wevers te vangen en te ringen.

Bij aankomst was het al een oorverdovend lawaai van de duizenden wevers die arriveerden en een slaapplekje zochten. Middenin het rietveld spanden we een mistnet op, en nog geen 5 minuten later hing het net al vol met vogels. Voorzichtig werden alle wevers uit het net geprutst, en niet veel later konden we al een tweede lading verzamelen. Maar zo snel als het begonnen was, was het ook gedaan. Eenmaal de vogels een slaapplaats hadden gevonden, was er geen beweging meer in het riet en vlogen er dus ook geen vogels meer in de netten. Geen probleem, want we hadden er meer dan genoeg gevangen. Van elke vogel werden weer alle maten opgemeten (lengte en breedte van de vogel zelf, de snavel, tenen, poten, vleugels,… kortom, elke maat die gemeten kón worden, wérd genomen). Direct na het opmeten werden de vogels dan terug vrijgelaten. Hieronder zie je een filmpje van het ringen:

Wevers zijn fantastische vogels die vooral bekend staan om hun geweven (vandaar de naam…) nesten. Tientallen, soms honderden nesten kunnen in één enkele boom hangen. Ze worden geweven met grasstengels tot een bolvormig nest, met een opening aan de onderkant. Het weven zit ingebakken in de genen van de mannetjeswevers (vrouwtjes bouwen niet mee). Ze leren dit niet van hun ouders, maar kunnen dit van nature, al worden ze er wel beter in naarmate ze meer hebben kunnen oefenen. Elk mannetje maakt een 3-5 nesten, en over elk nest doen ze een tiental uur. Hieronder zie je een klein filmpje dat ik enkele jaren geleden heb gemaakt heb gemaakt in het kleine maar prachtige Rusizi National Park in Burundi. Dit zijn zwartmaskerwevers (Ploceus cucullatus), een soort nauw verwant aan de kleine textorwevers.

Als je interesse hebt om op de hoogte gehouden te worden van nieuwe blog-artikels, kan je hier rechts je emailadres ingeven.

Bijeneters broeden in Harelbeke!

Voor velen is het ijsvogeltje met zijn metaalblauwige vleugels en oranjebruine buik het mooist gekleurde vogeltje dat bij ons voorkomt.

 

Maar sinds kort is er concurrentie! Sinds half juni verblijft er een koppeltje Europese bijeneters (Merops apiaster) in Harelbeke, en ook deze vogels zijn prachtig gekleurd. Ze zien er misschien wel nóg exotischer uit dan de ijsvogels, met hun azuurblauwe buik, roodbruine rug en een grote gele vlek op de keel. In en rond Harelbeke werden de vogels al sinds half juni gespot. Eerst waren het er vijf, maar één koppeltje had het té goed in West-Vlaanderen, en is zelfs gestart met broeden!

Aangezien mijn vriendin Gina op amper een kilometer van het nest woont, ben ik uiteraard al enkele keren naar daar gegaan om de bijeneters voor de lens te krijgen. Het nest vinden is niet moeilijk. Middenin een nieuwe wijk zijn graafwerkzaamheden bezig voor de volgende huizenrij, en in één van de zandhopen hebben ze een hol gegraven. Die zandhoop moest normaal gezien al afgevoerd zijn, maar een diervriendelijke aannemer besefte hoe uniek een broedend koppel bijeneters in België wel was, en besliste dat de berg nog wat langer mocht blijven liggen.

Ook de gemeente en Natuurpunt hebben het héél goed aangepakt. Rondom de zandhopen is een lint gespannen met infoborden. Zo worden al te ijverige vogelspotters en fotografen toch op de nodige afstand gehouden, maar kan je de dieren wél goed observeren zonder ze te sporen. De omwonenden zijn al fan geworden van ‘hun’ bijeneters, en het is altijd leuk wanneer toevallige passanten stoppen om nieuwsgierig te vragen waarom iedereen hier met mega-lenzen en fototoestellen naar een berg aarde zit te staren. Wanneer ze dan een glimp opvangen van deze exotische dieren, blijven ze toch altijd een tijdje gefascineerd kijken. Natuur-educatie ten top!

Zo een nest van een koppeltje bijeneters bestaat uit een gang van ongeveer 1m-1.5m diep, die uitkomt in een redelijk grote nestkamer waarin 4-7 eieren gelegd worden. Dat er in Harelbeke jongen geboren zijn is zeker. Ik ben gisteren nog een keer gaan kijken, en in het uur dat ik daar gebleven ben, zag ik beide ouders continu af en aan vliegen met voedsel voor de jongen. Grappig is dat de oudervogels altijd even een fluittoontje laten horen wanneer ze het nest binnengaan. Zo weten de jongen dat pa of ma daar is met lekkers, al denk ik dat de jongen ondertussen het geklik van fototoestellen ook al associëren met voedsel! Binnen een week zouden de jongen moeten uitvliegen, en er is zelfs al een heuse babyborrel georganiseerd!

De vogels in vlucht filmen is zo goed als onmogelijk. Nog voor ik de vogels door de zoeker van de camera kan zien, zijn ze al weer 50m verder gevlogen. Ze vliegen in pijlsnel tempo heen en weer op zoek naar vliegende insecten, zoals wespen, vlinders, libellen en, uiteraard, bijen. Om het risico gestoken te worden door bijen of wespen te vermijden, smeren ze het achterste tegen iets ruws, waardoor de angel afgewreven wordt.

Echt fantastisch om te zien, en iedere vogelliefhebber in België hoopt natuurlijk dat dit broedgeval met succes eindigt, en dat pa en ma, gevolgd door enkele jongen, in september terug naar Afrika trekken om volgend jaar terug te komen!

Hieronder nog een klein filmpje van enkele drinkende dwergbijeneters die ik kon filmen in Nechisar National Park in Ethiopië. Wil je op de hoogte gehouden worden van volgende blog-artikels, kan je hier rechts je mailadres ingeven.