Het moeten niet altijd dassen zijn…

Enkele dagen geleJong vosjeden moesten we in de Voerstreek een jong vosje gaan ophalen. Het beestje werd langs de weg gevonden en sleepte zijn achterpoten hulpeloos achter zich aan. In het Natuurhulpcentrum bleek dat de vos spijtig genoeg niet meer te helpen was, en moest het helaas ge-euthanaseerd worden.  Guy Born (Toerisme Voerstreek vzw) wist mij te vertellen waar ongeveer het vosje gevonden was, dus trok ik enkele dagen geleden naar daar in de hoop de burcht te vinden. De weg waar de vos gevonden was, was één van de vele prachtige typische holle wegen. Aan beide kanten van de weg ging het dus steil omhoog, en op de hellingen waren tussen de struiken al verschillende dassenholen te ontdekken.

Bovenaan was een weide, en na even zoeken vond ik in de weide de vossenburcht. Vlakbij de ingang lag een kadaver van een konijn, dus wist ik dat de burcht bezet was. Het gevonden vosje was erg jong, eigenlijk te jong om al zover van de burcht verwijderd te zijn. Er waren dus twee mogelijkheden. Ofwel was het vosje gewoon uit nieuwsgierigheid op onderzoek uitgegaan en van de helling naar beneden gesukkeld, wat de meest logische verklaring zou zijn. Het zou echter ook kunnen dat de moedervos om een of andere reden (stroperij, verkeer,…) gestorven was, en het jong van de honger verder van de burcht naar voedsel was gaan zoeken. Daarom trok ik vandaag met Brecht naar de burcht. We installeerden ons aan een struik zodat we niet opvielen, en dan was het wachten… Lang moest dit niet duren, want na een uurtje zagen we uit het hoge gras een klein kopje verschijnen. Een eerste jong! Al snel verschenen ook twee andere jongen, die heen en weer achter elkaar aanliepen en met elkaar speelden! Geweldig om te zien. Toen iets later ook de moeder verscheen, wisten we dat we ons geen zorgen moesten maken, deze jongen waren nog in perfecte gezondheid. Ik kon enkele beelden maken, maar ik ga hier de komende weken zeker terugkomen om nog wat meer te filmen. Blijven volgen dus!

Jonge dasjes komen wel heel dicht…

Zicht vanuit de schuiltent

Het geluid opnemen van de dassen is vaak een probleem. De microfoon zit vast aan de camera, en als de dassen verder zitten dan enkele meters is het geluid al moeilijker te horen. Daarom kocht ik deze week een verlengkabel van 10meter, zodat ik de microfoon aan de dassenburcht kon ophangen. Eergisteren ging ik het testen.

Na een uurtje wachten kwamen enkele volwassen dassen tevoorschijn, maar zij gingen onmiddellijk op pad om voedsel te zoeken. Daarna bleef het een tijd stil, maar plots hoorde ik in mijn hoofdtelefoon geritsel. Ik keek door de infraroodcamera, het was al donker ondertussen, en zag 3 jonge dassen tevoorschijn komen! Zo heel jong zagen ze er al niet meer uit, want het waren al stevig uit de kluiten gewasssen dassenpubers die al deels zelf hun kostje bijeenscharrelen. Ze blijven wel nog altijd in de onmiddellijke nabijheid van de veilige burcht, wat voor mij goed uitkwam want hierdoor kon ik ze maar liefst drie kwartier lang bekijken!

De beestjes waren afwisselend naar eten aan het zoeken en aan het spelen, en hadden helemaal niet door dat ik in de tent zat. Op een gegeven moment wandelde een das naar mij toe, en begon zelfs te snuffelen aan de schuiltent!

Daarna bleven ze nog een hele tijd spelen en ravotten. Onderweg terug naar de auto passeerde ik nog langs een nest uilen – uilskuikens –  die ik na een uur zoeken door het schermpje van de infraroodcamera nog altijd niet had gevonden. Dit is voor de volgende keer, en ook de beelden van de spelende dassen zullen snel volgen.

Jong vosje heeft pech…

Samen met Stéphanie, een stagiaire uit Nederland, trok ik deze week naar Sint-Lambrechts-Herk, op amper 500m van mijn deur. Een grappig, maar ook wel een beetje een zielig verhaal, want een jong vosje was met zijn hoofd vastgeraakt tussen de omheining rond een grote tuin.

Deze pechvogel zat met zijn hoofd vast in een omheining.

Deze pechvogel zat met zijn hoofd vast in een omheining.

De eigenares van de villa wist ons te vertellen dat ze de dag ervoor een gat in de omheining met draad had dichtgemaakt, en ’s morgens werd het vosje gevonden. Het rare was dat het vosje, amper enkele weken oud, van binnen de omheining naar buiten probeerde te lopen. Dit zou willen zeggen dat er waarschijnlijk een burcht ín de tuin van de mensen was. De mevrouw wist dit niet en vond het allemaal maar niks dat deze beesten in haar tuin rondliepen…

Enfin, de eerste zorg was het vosje. Het vosje gewoon terugtrekken bleek niet te lukken, daar was de kop wat te groot, of de maasopening van de omheining net wat te klein voor. Daarom ging Stéphanie naar de andere kant van de omheining, en duwde ze voorzichtig eerst de oortjes door, zodat ik aan het achterlijf kon trekken en het vosje eindelijk bevrijd was! In het Natuurhulpcentrum lukt het grootbrengen van jonge vosjes wel goed, maar échte vossenouders zijn nog altijd beter dan wij als surrogaat-papa of -mama dus besloten we toch nog om even na te gaan of we de burcht niet konden vinden. En dan, vlakbij de opening in de draad, verscholen tussen (dik!) struikgewas zagen we het hol. Ik kroop op handen en knieën door de struiken tot aan de opening van de burcht, en daar lieten we het jong terug vrij. Onmiddellijk spurtte het het hol in, en ik ben er van overtuigd dat het terug geaccepteert wordt door de de moeder.

Hieronder een klein filmpje:

 

Dassen verlaten hun burcht…

De dagen zijn aardig aan het lengen, wat maakt dat de dassen in de Voerstreek ‘s avonds almaar vaker te zien zijn bij daglicht en ik de infraroodlampen dus niet moet aanzetten. Vorige week lukte dit nog maar enkele minuten vooraleer het te donker werd, maar gisterenavond, de dagen waren weer wat langer, ging ik terug en rond 20u verscheen de eerste das.  Mijn schuiltent stond op een meter of 10 van de burcht en op een gegeven moment kon ik een tak die uit de burchtopening stak wat zien bewegen. Dit betekende dat een das zich klaarmaakte om naar buiten te komen! Camera klaar, en enkele seconden later verscheen het dier in beeld. Leuk, eindelijk na een lange donkere winter terug kleurenopnames!Das

Het is nu een drukke periode voor de dassen. De jongen, die in februari geboren zijn, zitten nu nog in hun nest maar kunnen elk moment hun eerste stapjes buiten zetten, onder strikte begeleiding van mama-das uiteraard! Dit merk ik ook in het Natuurhulpcentrum. De dasjes, 6 ondertussen, die we er grootbrengen, zijn heel beweeglijk aan het worden en beginnen hun kooien meer en meer te verkennen. Ik hoop dan ook snel mijn eerste beelden van jonge dasjes te kunnen maken, maar gisteren was blijkbaar nog wat te vroeg. In totaal kon ik wel 4 volwassen dieren zien, maar geen jongen. Af en toe hoorde ik wel wat gepiep en geknor, hoogstwaarschijnlijk van de dassenpups.

Toen de dassen eenmaal hun burcht hadden verlaten, kon ik ze langs alle kanten horen wanneer ze tussen de bladeren naar voedsel zoeken. Dit voedsel zoeken is iets wat ik volgende keer wat meer in detail wil filmen.

Rond 23u besloot ik terug te keren. De tent heb ik laten staan zodat de dassen hier volledig aan gewend raken.Bunzing Terwijl ik terug wandelde, zag ik plots op enkele meter voor mij de schim van een klein dier dat op en neer liep. Ik dacht aan een steenmarter, maar toen ik de infraroodlamp opzette en het beest degelijk in het schermpje van de camera kon zien, bleek het een bunzing te zijn! Een zeldzaam beestje, en gelijk ook de eerste die voor mijn lens verschijnt. En alsof dat nog niet genoeg was hoorde ik vlakbij nog een groep everzwijnen wroeten. Toevallig kwam er net een auto aan, en kon ik nog net een groot mannetje zien weglopen.

Expedition Solala – Leeuwen!

Leeuwen zijn in Nechisar een absolute zeldzaamheid. Totdat we vertrokken, was men er zeker van dat er nog minstens 1 mannetje leefde in het park, maar meer was er niet geweten. In 2008 werd voor de laatste keer een vrouwtje gefotografeerd dat in 2009 samen met haar jongen werd afgeschoten. De herders die hun vee laten grazen in Nechisar zijn niet altijd even blij met leeuwen als wij… Omdat mijn focus tijdens de expeditie lag op het zoeken van zoogdieren, stond de zoektocht naar een leeuw héél hoog op mijn verlanglijstje.

Het mannetje had zijn territorium in de buurt van de Sermale-rivier, die op 1km van ons kamp stroomt. En dit konden we merken, bijna elke avond hoorde we het dier brullen. Wanneer we te voet naar de Sermale wandelden, konden we geregeld de enorme pootafdrukken in het zand zien.

Rivieren zijn echte levensaders, dus er was altijd wel wat te beleven. Groepen bavianen en colobusapen zaten ons dagelijks vanuit de boomtoppen gade te slaan, roodbuikpapegaaien begonnen een nestplaats te zoeken nu het droge seizoen bijna ten einde was, bijeneters scheerden over het wateroppervlak om te drinken, sporen van luipaarden waren vaak te zien in de modder,… Ik ben nu bezig een filmpje te maken over de rivier, maar één van de spannendste dingen daar heb ik spijtig genoeg niet kunnen filmen.

 

Elke morgen zagen we in de modder verse pootafdrukken, dus wilden Eddy en ik proberen ook die nachtdieren op beeld te krijgen. Op een avond trokken we met onze schuiltent naar de rivieroever. De bewaker, die normaal gezien altijd bij ons was raakte niet meer in de veel te krappe tent, dus die stuurde we terug met de chauffeur naar het kamp om ons enkele uren later terug op te pikken. Eddy en ik kropen in de schuiltent en dan was het wachten geblazen. Veel geluiden, maar weinig beweging. We hielden de omgeving in het oog door het kleine schermpje van de infrarood-camera. Een uur wachten ging voorbij, en dan plots, in de verte een leeuwenbrul! Heel spannend natuurlijk, zeker toen iets later ook nog een hyena zijn typische gehuil liet horen! Maar dan moest het spectaculairste nog komen. Opeens, 5 minuten voor we terug moesten zijn op de plek waar de chauffeur ons kwam ophalen, hoorde we vlakbij de tent een enorme leeuwenbrul! We wisten dat het dichtbij was, maximum 10 meter! We konden niets zien, aangezien er aan drie kanten van de schuiltent openingen waren, maar net aan de “leeuwenkant” geen! Ons hart sloeg drie keer dubbel, maar we moesten onze spullen wel snel opruimen om op tijd bij de auto te zijn, de chauffeur ging geen uren wachten. Om de leeuw, die ongetwijfeld nog in de buurt was, wat op afstand te houden, braken we nogal luidruchtig de tent af, en schenen we in het rond met de zaklampen. In een vlot tempo, maar zeker niet lopend, wandelden we terug naar de auto die wat verderop stond te wachten… Eddy en ik stonden volledig onder de adrenaline, een fantastische ervaring!

Op het zandbankje rechts plaatsten we onze schuiltent...

Op het zandbankje rechts plaatsten we onze schuiltent…

De volgende dag keerden we terug in de hoop nog enkele sporen te kunnen terugvinden. We zagen de afdruk van de tent in het zand, en op letterlijk 30 (!) centimeter van de tent stonden  gigantische afdrukken van leeuwenpoten in het zand. De leeuw was dus zo dicht geweest dat we hem in theorie hadden kunnen aaien…

Ik denk niet dat we gevaar hebben gelopen, aangezien de leeuwen in Ethiopië véél schuwer zijn dan bijvoorbeeld de leeuwen in het toeristische Zuid-Afrika, maar toch was dit onze meest spannende dierenwaarneming ooit! Spijtig dat we hier geen beelden van hebben, maar het is uiteindelijk toch gelukt leeuwen op beeld te krijgen!

Toen we op de savanne wissels, holen of vraatsporen aan het zoeken waren om trailcams op te richten, zagen we geregeld holen van stekelvarkens, duidelijk te herkennen aan de stekels die in de buurt van het hol te vinden zijn. Op een gegeven moment merkten we een gigantisch hol op, veel groter dan we al hadden gezien. De sporen waren onduidelijk, dus dit leek een ideale plek om een trailcam te hangen.

In onze voetafdruk is duidelijk de afdruk van een leeuwenpoot te zien!

In onze voetafdruk is duidelijk de afdruk van een leeuwenpoot te zien!

Enkele dagen later keerden we terug, en al snel zagen we in één van onze voetafdrukken die we bij het ophangen hadden achtergelaten een leeuwenafdruk! Omdat de trailcam die ik had gebruikt soms durft te haperen, was ik wat zenuwachtig of er wel iets op de camera zou staan, maar op de laptop in het kamp zagen we dat de camera toch gefilmd had. De eerste beelden waren fantastisch. Een familie van een twintigtal wrattenzwijnen wandelde in een lange rij het hol binnen! De burcht moest dus enorm zijn. Op het volgende beeld zien we een vrouwtjesleeuw het hol inspecteren, en langzaam weer verder doorlopen! Een leeuw in Nechisar op film! Unieke beelden, aangezien er al meer dan 10 jaar geen beelden meer gemaakt waren van deze ultieme toppredator. Bovendien is dit het eerste bewijs van een vrouwtjesleeuw sinds lang (de mannetjesleeuw konden we vaak horen), en weten we nu dat reproductie in Nechisar mogelijk is. Goed nieuws dus! De parkmanagers en -bewakers waren in de wolken met deze toch wel grote ontdekking voor het park. En ik, ik was uiteraard ook dolgelukkig! Nooit gedacht dat het ging lukken om in Nechisar een leeuw op beeld te krijgen!

Op een volgende beeld zagen we de wrattenzwijnen trouwens terug het hol verlaten, waarschijnlijk niet wetende dat hun grootste vijand enkele uren daarvoor aan de ingang van de burcht heeft gestaan…